Vlaamse  kranten en tijdschriften hebben zichzelf het afgelopen jaar weer overtroffen. Week na week werd de lezer overweldigd door een kleurrijke waaier aan bijlagen en acties. Maar ook creativiteit kent zo zijn grenzen. Dit waren de meest terugkerende en opvallendste trends van 2008.

• Kranten en magazines kiezen massaal voor multimedia. De crossmedialisering zet zich onverminderd door en zoekt ook een uitweg in  rendabele bijlagen. Onze ‘kwaliteitsmedia’ hielden zich dit jaar niet langer afzijdig, en wierpen zich volledig mee in de strijd om de lezer. Dvd’s en boeken werden te pas en te onpas cadeau gegeven of bij het blad gevoegd voor een beperkt bedrag.

• Dat brengt ons meteen bij het misbruik van woorden als ‘slechts’, ‘voor maar’, ‘exclusief’ of ‘niet te missen’. Wie heeft ooit bepaald dat 7,99 euro even ‘slechts’ is als 79,99 euro? En hoe ‘exclusief’ is iets dat in een oplage van duizenden exemplaren wordt verspreid? Zijn de aankondigingen überhaupt meer dan boerenbedrog?

• De meeste bijlagen of acties krijgen tegenwoordig gezelschap van een radiospot. ‘Deze week bij Humo’ van Guy Mortier is al jaren een vaste waarde in ons radiolandschap. Dit weekend nog verleidde De Standaard ons ertoe feestelijk te koken met Peter Goossens. Uiteraard “een exclusieve dvd voor slechts 5,95 euro”. Televisiespots zijn minder gebruikelijk door de hoge kost, maar ook voor de wekelijkse Flair, de nieuwe weekendkrant van De Standaard of de gratis aandelen bij Humo werd niet op een euro meer of minder gekeken.

• De meeste bijlagen presenteren zich als reeks of collectie. De pers speelt daarmee in op de spaardrang van de consument en zijn verlangen naar volledigheid. Een halve reeks Belgische Architectuur, Film+Soundtrack of spellingsbijlagen geven ons een incompleet gevoel. Wanneer daar nog eens een verzamelmap of -doos bij wordt geschonken, is de ontreddering bij ontbrekende delen totaal. Toch zien we dat steeds meer mensen afhaken. De reeksen worden te groot, te duur en volgen elkaar te snel op. De lezer kan niet meer kan bijbenen.

• Een groot aantal tijdschriften wordt samen verpakt en tegen een lagere prijs verkocht. Dat aantal wordt met de dag extremer, zo bewees modemagazine ELLE vorige week met ’4 voor de prijs van 1′. Daar zien we op zich geen gevaar in voor de lezer, zolang de mogelijkheid blijft bestaan om de tijdschriften ook afzonderlijk te kopen.

• Het is niet allemaal marketingkommer en -kwel. Vooral de kwaliteitskranten engageren zich om cultuur met grote C naar het volk te brengen, bijvoorbeeld via een kunstbijlage of een gratis ticket voor een tentoonstelling. Literaire bijlagen kunnen zelfs de weg wijzen naar een populair evenement als de boekenbeurs, merkt cultuursite Geuzeinfo.

• Weekendkranten zijn meer dan ooit core business. Volgens de laatste CIM-bereikcijfers zijn vooral de Vlaamse kwaliteitskranten er dit jaar veel op vooruit gegaan. De Morgen is met 14% de sterkste stijger. “En dat is voor een groot stuk te danken is aan de goede resultaten van de weekendkrant,” klinkt het bij de redactie. Begin dit jaar kreeg de weekendeditie een restyling, waar onder meer de vrouwenbijlage Wax het lezersprofiel moest uitbreiden. Ook De Standaard liet eind november haar vernieuwingsoperatie niet onopgemerkt voorbijgaan. Een volgende CIM-studie zal moeten uitwijzen of DS Weekend haar vruchten afwerpt. In een persoonlijk gesprek gaf hoofdredacteur Paul Dhaenen (Het Laatste Nieuws) dan weer kritiek op die weekendmentaliteit. “Dat zaterdag de week moet goedmaken, is een foute logica.  Een krant is immers een dagproduct.”

• Opmerkelijke successen boekten ook de weekendmagazines van de kranten. DM Magazine, Nina (HLN) en de magazines van de Gazet van Antwerpen en het Belang van Limburg tekenden mooie stijgingen op. De Tijd kreeg er dit voorjaar het glossy luxemagazine Sabato bij, dat ondertussen naar eigen zeggen al stevig in haar weekendschoenen staat. Sabato mikt net als Nina op de upscale vrouwenmarkt. Laatste in rij is Nieuwsblad Magazine, dat in februari gelanceerd werd. Hoofdredacteur Peter Vandermeersch speelt open kaart:

“NB Magazine is het Olympisch minimum om te mogen meedoen op de markt van krantenmagazines. Door de late lancering hebben we ons daar enigszins de kaas van ons brood laten eten door Nina.”

In tijden van crisis is een kwaliteitsvolle bijlage vaak  het eerste dat eraan moet geloven. Dat is een spijtige zaak. Het verleden (zie jongerenbijlage De Mix bij De Morgen) heeft reeds bewezen dat een commerciële kortetermijnvisie niet oplevert. Een bijlage mag geen lokmiddel zijn voor het blad zelf, noch een instrument om nieuwe adverteerders een podium te geven. Bovenal moet ze streven naar kritische journalistiek en kwaliteit op lange termijn. Benieuwd wat 2009 ons zal brengen.

Voor een overzicht van alle Vlaamse kranten en tijdschriften en het cijfermateriaal van de CIM-bereikstudies, klik hier.

De Standaard mocht donderdag 90 kaarsen uitblazen. Ze is daarmee lang niet de enige in feeststemming. In de aanloop naar 2009 overspoelen Vlaamse kranten en tijdschriften de lezer met feestedities, kerstspecials en gratis geschenken. Ironisch, gezien de aankondiging van De Persgroep en Corelio om respectievelijk 26 en 60 banen te schrappen. Maar kranten en tijdschriften zetten een masker op en misbruiken het woord ‘feest’ en masse voor een verhoopte meerverkoop. Hoog tijd voor de introductie van een nieuwe term. ‘Gelegenheidsbijlagen’ spelen in op de actualiteit om zo het oog van de lezer te lokken. Die gelegenheidsbijlagen zijn er dan ook niet alleen in de kerstperiode. Kranten en tijdschriften gebruiken ze de klok rond, het hele jaar door.

Kokkerellen en decoreren

Een vluchtige blik op het aanbod deze week en we kunnen de feestbijlagen meteen in twee categorieën opdelen.

Feest gaat meestal gepaard met rijkelijk dineren. De kookbijlagen zijn dan ook een jaarlijks terugkerende hit in de krantenwinkels. Tijdschrift Milo is deze week kwistig met gratis luxekookboeken. Een afgelikte, extra editie van Weekend Knack presenteert 100 toprecepten voor feestgelegenheden. Goed Gevoel wil bezorgde vrouwen geruststellen met tips voor verantwoord en slank feesten. En wie het kookproces niet ziet zitten, kan vanaf 6 december sparen met De Morgen voor de nieuwe restaurantgids Gault-Millau. Voor slechts 9,99 euro.
Feest staat ook gelijk aan geschenken, feestkledij en aangepaste decoratie. Feeling en ELLE selecteren wederom de mooiste outfits voor de kersttijd. Feeling Wonen, Libelle en Evita helpen de lezer op weg met schitterende geschenkideeën en decoratietips. Libelle, Feeling en Glam-it geven ook een gratis juweel als kroon op de kerstspecial.

Toch is het niet alles feest wat de klok slaat. Knack schenkt deze week bijvoorbeeld een bijlage voor studenten met het oog op de nakende examens. Enige tijd geleden kwam De Standaard naar aanleiding van de financiële crisis aangedraafd met een verzekeringsbijlage voor de bezorgde consument. In deze periode van liefdadigheid sensibiliseert De Standaard haar lezers daarenboven met de bijlage ‘Hart voor Handicap’ (Sinterklaasfonds).

Filmziek

De gelegenheidsbijlagen zien het ook breder dan dat. De voorbije maanden zag u in de Vlaamse pers ongetwijfeld een stroom aan dvd’s passeren, zowel collecties als losse exemplaren. Deze week speelt Dag Allemaal vlot in op de Sinthype met een dvd van De Grote Sinterklaasshow. De Morgen introduceerde eerder al de American Movie Collection met de Amerikaanse verkiezingen als excuus. Toch is vooral weekblad Humo een absolute koploper. Film+Soundtrack en de Vlaamse filmreeks in oktober zijn slechts enkele van de collecties die we dit jaar reeds onder de neus geschoven kregen.

Dvd’s zijn dan ook een dankbaar geschenk als een krant of tijdschrift weinig inspiratie heeft. Zo gaat Humo nu ‘juichend het jaar uit met 4 van de beste animatiefilms aller tijden’. De inhoudelijke link tussen de kerstperiode en de commerciële films is hier wel heel ver te zoeken.Van de prijs gaan we al evenmin juichen. Het gebeurt wel eens dat een dvd (strategisch) gratis wordt gegeven om de lezer warm te maken aan het begin van een collectie, maar gewoonlijk wordt ze voorafgegaan door de klassieke verleider ‘slechts x euro’.

Sinterklaas is slechts de aanzet voor een wekenlange concurrentiestrijd tussen kranten en tijdschriften om met kerstspecials de zo begeerde aandacht van de lezer te veroveren. Houd de komende weken vooral uw krantenwinkel nauwlettend in de gaten.

Wat een droom van een financiële crisis! Kregen we eerder deze week al de kans om in Groot-Brittannië twee auto’s voor de prijs van één te kopen, nu reppen we ons naar de krantenwinkel voor het jongste nummer van Humo. Ditmaal geen gecensureerde Koekelbergjes: tot en met maandag 24 november gooit Humo naar eigen zeggen met geld en helpt ze daarmee ‘u en Moeder Aarde!’ Een aankondiging met bovenal veel stuntallures:

“Humo pakt uit met een kanjer van een geschenk dat tegelijk uw portefeuille zal spijzen, de onheilstijding op de beurs zal toppen en de klimaatverandering een halt toeroept. Keytrade Bank in samenwerking met Humo bieden u een deelbewijs van het Water & Climate fonds ter waarde van € 15. Dit fonds, beheerd door Delta Lloyd Asset Management, belegt in beursgenoteerde bedrijven die zich specialiseren in duurzame oplossingen voor de klimaatproblematiek en het behoud van de waterreserves.”

Laten we à la Peeters & Pichal eerst een aantal realiteitschecks uitvoeren.

1. De stunt is geen godsgeschenk van Humo zelf, maar zuivere marketing voor Keytrade
2. De ‘gratis aandelen’ zijn fysiek nergens te bespeuren
3. De gemiddelde lezer is liever lui dan moe
4. Humo gaat uit van een wel heel optimistische verkoop als ze de beursgang wil kenteren en het klimaat van een ondergang redden

De actie creëert voor Humo en Keytrade Bank een win-winsituatie. Humo rekent op een meerverkoop en Keytrade hoopt meer klanten te strikken. De ‘aandelen’ krijg je echter niet zomaar, zoals het opschrift lijkt te beweren. Je moet ook in het bezit zijn van een effectenrekening bij Keytrade. Humo geeft je daarvoor een code waarmee je op de site van de bank kan inloggen. Eenmaal daar moet je een formulier invullen, afdrukken, een kopie van je identiteitskaart bij het bestand voegen en het zaakje opsturen naar Keytrade. Dan is het wachten op toegangscodes van de effectenrekening. Zo’n tien dagen later mag je de deelbewijzen op je rekening verwachten.

Genoeg transacties om de lezer op voorhand al te doen afhaken. Voor dit bedrag geven we dan ook eerlijk toe: liever lui dan moe. Tegelijk heeft Keytrade het niet slecht bekeken: wie effectief een inspanning doet om de rekening aan te vragen, zal zijn 15€ aandelen wellicht niet meteen verkopen. Een enkele, creatieve lezer zocht the easy way out en waagde zich met de aandelencode op eBay om zo rechtstreeks het geld te kunnen opstrijken. (Voorlopig helaas zonder biedingen.)

Dat de stunt de algemene beursdalingen kan tegengaan, is een fabeltje dat Keytrade zelf snel genoeg ontkende. Humo verdeelt wekelijks zo’n 300.000 exemplaren. De bank zal een gat in de lucht mogen springen als een tiende van die lezers op de aandelenkar springt.

Achter de ambitieuze belofte voor klimaathulp schuilt echter een meer fundamenteel probleem. Het beleggingsfonds Water & Climate Fund (onderdeel van Delta Lloyd) werpt milieuvriendelijk ondernemen en ethisch beleggen op als handelsmerk. In een analyse op Indymedia ziet Han Soete echter hoe dat die term ten prooi is gevallen aan de willekeur van grote bedrijven. Vooral de aanwezigheid van Monsanto – wereldwijd omstreden als vervuiler van natuur en mens – vormt in een fonds voor ‘duurzame energie’ een heikel punt. Door haar onverantwoordelijke houding beging ook Humo zelf met deze actie niet minder dan een maatschappelijke flater.

Vanuit verschillende hoeken zijn reacties gekomen op de financiële stunt. Op Facebook voert een groep lezers actie tegen het ethisch bedrog van Delta Lloyd en Humo. Terzake lichtte Monsanto deze zomer al door in de reportage ‘Monsanto patenteert varkens’. De site voor slimme beleggers wijst de lezers op alternatieven voor Keytrade en de aandelen bij Humo. Sommige bloggers roepen op tot een heuse Humo-boycot. Op The Wild Site van Humo ten slotte zijn de meningen overwegend negatief.

Het ziet er alvast naar uit dat de beurzen voorlopig rood zullen blijven kleuren. Misschien krijgen we bij de volgende Humo wel een doekje voor het bloeden. En dan liefst met aardbeiensmaak.

Klik hier voor de radiospot of het reclamefilmpje van de actie, of beluister het interview van Tomas De Soete met Jörgen Oosterwael, hoofdredacteur bij Humo.

Het succes van weekendbijlagen in kranten neemt bijna mythische proporties aan. Dat lijkt het reclamefilmpje voor de vernieuwde weekendkrant van De Standaard toch te suggereren. In vertraagde en mysterieuze sfeerbeelden zien we hoe een menigte ‘s nachts samendromt. Na 20 seconden blijkt waar het volk op uit is. Een ordinaire krantenverkoper opent zijn winkel en presenteert DS Weekend, ‘een allesbehalve doordeweekse krant’. Een mooie video met een ietwat naïeve boodschap.

Een weekendkrant wil meer zijn dan een rechtlijnig vervolg op de week. Het is een van de belangrijkste fenomenen op de Vlaamse dagbladmarkt. Het concept vond haar oorsprong in een simpele redenering: weekend = meer tijd = meer krant. We namen de proef op de som en onderwierpen de weekendkrant van De Morgen, De Standaard en Het Laatste Nieuws aan een objectieve telling.

Gewikt en gewogen

Achteraan in ons klassement belandt Het Laatste Nieuws met 144 pagina’s of 394 gram leesplezier. We maken meteen ook een grote sprong naar de tweede plaats: De Morgen telt dit weekend 280 pagina’s, goed voor zo’n 765 gram. Dat is trouwens zes keer zoveel als de krant van afgelopen vrijdag. Onze absolute winnaar in deze test is de gloednieuwe DS Weekend. Zij voorzag in – val niet achterover – 352 pagina’s, alles samen ruim 960 gram of zowat één kilo leesvoer! De versie op vrijdag was daar met 72 pagina’s maar een vijfde van.

De prijzen voor de weekendkleppers zijn navenant: 1,40 euro voor Het Laatste Nieuws en 2,20 euro voor beide kwaliteitskranten. Ons wiskundig boerenverstand verkiest in die laatste categorie De Standaard, waar we meer krijgen voor dezelfde prijs. Maar is de lezer daar wel naar op zoek? En wat is er precies veranderd bij DS Weekend dat ze ‘nog meer onverantwoord interessant’ maakt?

Niet zo veel, blijkt gauw. Vorig weekend telde De Standaard ook al 346 pagina’s. Een grappig detail over de bedoeling van de weekendkrant vinden we vandaag op DS Online. ‘Ze moest vooral niet dikker worden, maar wel beklijvender. Relevanter. Beter.’ Telden we dan geen 6 pagina’s meer dit weekend? Er is duidelijk wat gerommeld en verhuisd, maar de restyling heeft weinig sporen nagelaten op de inhoud. Economie blijft een apart katern. Het nogal chaotische DS2 is gesplitst in Cultuur en Reizen, waardoor items rond cultuur en media nu volledig samen zitten. DS Magazine oogt iets frisser van lay-out. De hele krant zit logischer in elkaar, maar wordt door haar 6 katernen wel een heuse opgave om vast te houden. Vooral gezinnen zullen de losse structuur met open armen ontvangen. Dan moet op zondag voortaan minder worden gevochten.

Waarom katernen in weekendkranten zo gegeerd zijn bij uitgevers, beschrijft Wouter Temmerman uitvoerig op de site van Media Marketing. Het potentieel bereik speelt in het uitdenken van de weekenbijlagen een grote rol. Het weekend breng je immers vaak in familieverband door. Een diepgaande, ontspannende en verwennende krant mag daarbij niet ontbreken.

Ben je toch eerder magazine-minded? Niet getreurd, deze week krijg je bij Weekend Knack twee speciale edities over citytrips en feestgerechten. Zo weet je meteen weer wat gekookt op de Dag van de Dynastie.

Laat ons nog even inpikken op onze vorige post.

Op De Standaard Online en aan het einde van de Supersized Amerikakrant kan je aan de hand van een korte test je Amerika-gehalte bepalen. Uiteraard hebben we ons level American feeling zelf eens onderzocht. De score bleef nogal mager: 54%, met de hakken over de sloot. We kregen daarbij een diepgaande analyse.

“U kan de Verenigde Staten best wel smaken. Voor u echter een Green Card krijgt, heeft u wel nog wat studiewerk.”

Inderdaad. Als wagen kozen we blijkbaar de slechtst verkopende auto en met een Body Mass Index van 20 konden we helaas niet opboksen tegen de gemiddelde Amerikaan. Godzijdank eten we net als Uncle Sam toch liever nachos dan sushi bij de Super Bowl. (Je weet wel, dat evenement waar geen Belg van wakker ligt.) Ongeacht je Amerika-gehalte, krijg je na de test de kans om een reis t.w.v. 4000€ naar de States te winnen.
De Standaard, onverantwoord interessant.

Hier de aankondiging waarmee beide kranten hun lezers warm maakten.

“Amerika is meer dan het land van hamburgers, cola, Hollywood en George Bush. Oordeel niet te snel en ontdek het echte Amerika in de extra large Amerikakrant van De Standaard op vrijdag 31 oktober. Daarin geven we u een verrassende en genuanceerde blik op Amerika, de clichés voorbij. Het leven zoals het echt is in de staten van Amerika. Een donut krijgt u er van Panos gratis bovenop.”

“Voor ‘a fistful of euros’, twee om precies te zijn, haalt u elke zaterdag een Amerikaanse topfilm in huis. 10 oerdegelijke, typische Hollywoodfilms doorspekt met spanning en spectaculaire actie en met als happy end een overwinning van de ‘good guy’. Hopelijk is dit laatste ook voor de presidentsverkiezingen het geval. Vrijdag 31 oktober krijgt u de eerste film ‘3:10 to Yuma’, een Amerikaanse top-release, gratis en enkel bij De Morgen.”

In de citaten lezen we twee totaal verschillende invalshoeken. De Standaard wil nuance en duiding. De Morgen trekt de aandacht met clichés en happy endings. Of lijkt het alleen maar zo?

Als we de bijlagen openslaan, gaan onze vooroordelen al snel de mist in. De Standaard spreekt van ‘Ons Amerika’ en verpersoonlijkt doorheen de hele bijdrage. Door de lens van o.a. ingenieur André Oosterlinck of zanger Milow werpen we een blik achter de Amerikaanse schermen. Celie Dehaene “hoopt vooral dat ze Obama niet doodschieten”, VRT-correspondent Johan Depoortere gaat over de mediahype tekeer en Thomas L. Friedman maakt er een ecologisch praatje van. Verrassend? Niet echt. Aan de belofte ‘supersized’ heeft De Standaard zich wel gehouden. De fotoverslagen vormen dankbare ontspanning.

De Morgen laat amper personen aan het woord en biedt ruimte aan politiek relevante zaken als de verdeling van de Amerikaanse kiezers, achtergrond bij de presidentskandidaten of een terugblik op de verkiezingen tot vandaag. We zijn vooral opgetogen over de vergelijking van belangrijkste programmapunten tussen Obama en McCain. Alles samen goed voor 8 bladzijden is deze special zeker zijn naam waard.

Spijtig dat De Standaard haar ‘genuanceerde’ Amerikakrant teniet deed met het aanbieden van gratis donuts. Spijtig ook dat De Morgen haar sterke bijlage naar beneden haalde met de actie van de dvd’s. Spijtig bovenal dat de kritiek op de Amerikaanse fastfoodcultuur en de dominantie van Hollywood heeft moeten inbinden. Het juk van de commercie woog blijkbaar te zwaar.

Deel een wil honderd taalfouten de wereld uit helpen. Hier blijkt al gauw hoe naïef we waren in onze goede taalvoornemens. Voor elke taalfout worden twee mogelijkheden gegeven. Zo beginnen we uiteindelijk aan alles te twijfelen, daar waar onze intuïtie het eerder wel zou gered hebben. En inderdaad, bijna elk duo krijgt de uitleg ‘beiden zijn correct, maar…’ Het voelt dan ook steeds meer als een onderonsje tussen taalkundigen over enkelvoud, meervoud en archaïsche werkwoordsvormen. Het enige dat we nog net kunnen beheersen aan taalfout 50 is ons geduld.
Toch een grappig detail voor de fans van ironie: in taalfout 15 staat wel degelijk een taalfout. Maar dan wel één begaan door de redactie zelf.

De vier overige bijlagen zijn Beeldend taalgebruik 1 en 2, Spelling en Woordenlijst. Na diagonale scanning komen we tot een streng maar rechtvaardig verdict. Deze bundel kan je enkel raadplegen. Of ging de redactie er echt van uit dat we alfabetisch kunnen lezen? (Akkoord, Rain Man kon telefoonboeken lezen, maar als referentie is hij niet ideaal.)

De oefeningen aan de achterkant – ‘zoek het dier’ of ‘zoek het lichaamsdeel’ – bevestigen dat we ons terug op de schoolbanken bevinden. Ze doen trouwens verdacht veel denken aan de spellingsbijlage van De Standaard in 2005, die ons ook op didactisch achterhaalde manier het Nederlands wilde leren. ‘Spelenderwijs,’ alsof we dan een volmondig ‘hoera!’ gaan roepen.

In bijlage vijf schrijft De Standaard haar werkelijke motivatie voor deze bundel:

“De Standaard is een Vlaamse krant, maar cultureel behoren wij ook tot een Nederlandssprekende gemeenschap die grotendeels buiten onze landsgrenzen woont. De redactie van De Standaard vindt deze culturele eenheid belangrijk. Daarom streeft ze naar het gebruik van het Algemeen Nederlands.”

Hoe sociaal bewogen die reden ook klinkt, de culturele eenheid zal er wellicht niet veel op vooruitgaan. De spellingsbijlage blijft voor ons bovenal een matig naslagwerk. Voor taaltwijfels surfen we wel even naar vrttaal.net.

Samenhokken

In een keurig plastiekje passeerden deze week weer tientallen voordeelpakketten de revue. Een greep uit het aanbod: Marie Claire + Marie Claire 2, Glamour + Glamour Living of Magriet + Magriet Wonen. Het tweede blad hoopt in zo’n situatie te profiteren van de populariteit van het moederblad. Zelfs Knack betreedt zonder gêne het domein met een XL magazine voor mannen en Gentleman voor 6,5 euro. (Daarmee lijkt het overigens een statement te maken naar vrouwen toe.)

Om nieuwe niches aan te boren of een jong blad tussen het bestaande aanbod te persen, zien we ook hoe gevestigde magazines een blad soms gratis onder de vleugels nemen. Zo gaf Feeling vorige week een Mannenfeeling cadeau (interview Ciska Schoeters met Lene Kemps) en kwam ELLE met een gratis Elle voor Hem aangehold. Dat de doelgroepen in dit geval allesbehalve compatibel zijn, laten we daarbij links liggen. Het probleem ligt vooral in het feit dat de magazines apart niet verkocht worden. Hoe kan een nieuw blad haar zelfstandigheid garanderen als ze enkel gedragen wordt door anderen?

Cadeautje

In de gehaaste en onvoorspelbare sferen van een krantenwinkel is de strategie voor glossy magazines eentonig. Naast haar vaste lezersbasis streeft een blad naar meerverkoop op korte termijn. Opvallend veel fluorescerende kleuren (ont)sieren dan ook wekelijks de cover met de aankondiging van alweer een geweldig stuk speelgoed cadeau.
Flair pakte afgelopen week uit met ‘gratis stijlvolle ketting in retro-bruin of cool zwart-wit.’ Cosmo Girl trok in pijnlijk geel de aandacht met ‘2 euro gratis beltegoed’. Ché betoverde de mannelijke lezer met ’25 pagina’s extra mannenmode’. Joepie overtuigde de koper ten slotte met een sterk staaltje wiskunde: ‘Joepie + dvd-game ‘HSM’ = slechts 7,5 euro!’

Creatief met titels?

Laten we nog even proeven van de meest opvallende aankondigingen voor bijlagen. Originaliteit kent geen grenzen, zo blijkt: ‘Extra voordelig’, ‘Met gratis exemplaar’, ‘Niet te missen’, ‘Special’, ‘Alles over x’ of ‘Nú voor maar x euro!’
Onze absolute favoriet deze week: ‘Leuk! boekje bij Mind Magazine‘ (let u vooral op het uitroepteken, alsof de schrijver zichzelf moest overtuigen).

Kortom, mindblowing. En het is bijla(n)ge nog niet gedaan.

En laten we het dan vooral niet hebben over de boekhandels, die moord en brand schreeuwen voor de verkoop van deze roman. Over de titel valt daarenboven te speculeren, allijkt de provocerende toon de redactionele lijn van Humo te volgen.

Glad ijs

Onvermijdelijk rijst hier echter een ethisch probleem voor de printmedia. Hoe ver kan journalistieke meerwaarde gaan en wanneer vervalt ze ineen lege marketingstrategie? Redacteur Marc Reynebeau schat de kostprijs van de operatie op een half miljoen euro: een hoog bedrag voor een louter altruïstische daad naar de lezers toe. Commercie troef, of wilde Humo de lezer geen unieke kans ontzeggen? En – in dit geval zitten we met een meer fundamenteel probleem- koopt de lezer überhaupt nog het weekblad zelf, of draaien de rollen om en wordt de bijlage de hoofdmotivatie?

De actie van Humo weerspiegelt de huidige teneur in het gros vande Vlaamse media. We zitten nog niet eens halfweg in het sparen van de collectie Belgische architectuur, of De Standaard kondigt alweer een nieuwe spellingsbijlage aan. Er zijn grenzen aan de verzamelwoede van het publiek. Vijftien verzamelmappen, elf boekencollecties, 54 dvd’s en 325 magazines later is de strijd om onze onverdeelde aandacht er niet eenvoudiger op geworden.

Precies de relevantie van dergelijke bijlagen in Vlaamse krantenen tijdschriften zullen we de komende weken aan de hand van cases evalueren. Voorlopig laten we dat ‘godverdoms’ boek maar voor wat het is. Er liggen nog enkele kranten te wachten.